Over

Vanaf dat ik een klein jongetje was, ben ik geïnteresseerd in het verleden van Nederland. Pijpjes zoeken op de akkers in de buurt en hopen een heuse vuistbijl te vinden. Als je ouder wordt, hoor je verhalen over hunebedbouwers, Romeinen en volksverhuizingen. Toch komt het gevoel naar voren dat een aantal zaken niet helemaal klopt… Of dat er hier en daar aannames zijn gedaan. Ik vind het belangrijk dat feit en fictie goed gescheiden worden.

Eerst maar een beetje googelen wat er allemaal over te vinden is. Al snel duikt een kaart op met daarop de buitengrenzen van het Romeinse rijk. Wat gelijk opvalt is dat de grens in Nederland ongeveer gelijk loopt met de loop van de Rijn en de Oude Rijn. Daar is een aantal grensplaatsen op aangegeven die niet alledaagse namen hebben; Nigrum pullum, Carvone en dergelijke. Waar komt dit vandaan? Dan maar verder zoeken en al snel komt de Tabula Peutingeriana naar voren. Hier lijken de namen op terug te komen. Maar hoe heeft men deze plaatsen teruggevonden? Even kijken hoe de kaart in elkaar zit….

Dat is nog geen eenvoudige opgave. Gelukkig zijn er al diverse mensen die er iets over geschreven hebben op Internet. Daar blijkt ook al snel dat de meningen er over nogal uit elkaar lopen. Zo is er iemand die beweert dat de plaatsen ten hoogste in België gelegen hebben en dat de Romeinen nog nooit in Nederland geweest zijn. Ook wordt er verschillend aangekeken naar de maatvoering op de kaart. De een zegt dat het Romeinse mijlen zijn en de ander dat het Leuga’s zijn (Gallische mijl). Dus zit er maar een ding op: Zelf uitpluizen hoe het zit. Lees hier meer over in het hoofdstuk Tabula Peutingeriana elders op deze site.

Tegelijkertijd kom ik er achter dat er mensen in het verleden zijn geweest die e.e.a. gedocumenteerd hebben. Een daarvan is Julius Caesar zelf of iemand die heel dicht bij hem stond. De “Bello Gallico” heeft op miraculeuze wijze de 2000 jaar overleeft en is een belangrijk naslagwerk over het leven en de veldslagen in die tijd. Daarnaast natuurlijk boeken van Tacitus: Germania, Agricola, Historiae en Annales. Helaas heb ik nog geen tijd gehad om ze allemaal te bestuderen, maar dat zal zeker gebeuren.

Een van de dingen die tijdens het lezen mijn aandacht trok is die van de Friezen die in opstand komen tegen Romeinse belastingen die in hun ogen veel te hoog waren. Er volgt een moord op de mensen die de belasting kwamen innen. Daarna een aanval op een Romeinse versterking die “Castellum Flevum” genoemd wordt. De Romeinen rapen snel wat hulptroepen bij elkaar die ze de Rijn af laten zakken om de opstand de kop in te drukken, maar worden verslagen in het zgn. Baduhenna woud. Hierbij worden 900 soldaten verslagen en vluchten ongeveer 400 naar de villa van Cruptorix om daar collectief zelfmoord te plegen omdat ze verraad vreesden. Over de locaties van zowel het woud, de versterking,  als de villa van Cruptorix wordt veel gespeculeerd, maar hard bewijs is nog niet gevonden…